عربستان سعودي فاقد ماده قانونی برای تعیین ولیعهد؛درقانون اساسي است و بر خلاف بيشتر نظام‌هاي پادشاهي که سلطنت از پدر به پسر انتقال مي‌يابد، در سعودي از زمان تأسيس در سال 1932 اين انتقال بين برادران پسر عبدالعزيز صورت گرفته است.

پادشاه کنوني عربستان در سال 2007 خواست که به انتقال قدرت در کشورش نظام جديدي بدهد و شوراي «بيعت» را تأسيس کرد. اعضاي اين شورا از ميان خانواده سلطنتي برگزيده شده‌اند. وظيفه آن تعيين وليعهد جديد بعد از سلطان بن عبدالعزيز است که روز شنبه خبر مرگ وي در نيويورک اعلام شد. تا قبل از تشکيل اين شورا، عرف اين بود که وليعهد معاون اول رئيس هئيت دولت و وليعهد بعدي معاون دوم وي بودند. در عربستان، سمت نخست وزيري وجود ندارد و همه قدرت در دست پادشاه متمرکز است. قبل از اين‌که ملک عبدالله در سال 2005 به پادشاهي برسد، سلطان به ولايتعهدي تعيين شده بود، ولي ملک عبدالله از تعيين معاون دوم خود در هيئت دولت خودداري کرد تا اينکه در مارس 2009 و بعد از شدت گرفتن بيماري سلطان، برادر ديگر خود يعني نايف بن عبدالعزيز را به اين سمت برگماشت. وي بيشترين بخت را براي رسيدن به ولايتعهدي دارد.

نايف نيز چندين دهه وزير کشور عربستان است و نزديک به 80 سال را سپري کرده است و گزارش‌هاي زيادي از بيماري او وجود دارد که مانع از فعاليت روزانه او مي‌شود. پسر بزرگ وي، محمد، وزارت کشور را اداره مي‌کند.

سلطان بن عبدالعزيز از 7 ازدواج 37 فرزند داشت که چند تن از آن‌ها معروفيت بيشتري دارند، مانند پسر بزرگش، خالد، که معاون پدر در وزارت دفاع بود و يا بندر که به مدت 22 سال سفارت سعودي در امريکا را اداره مي‌کرد. وزارت دفاع سعودي متهم به دريافت حق العمل‌هاي زيادي در معاملات تسليحاتي است و انگشت اتهام مخصوصا به سمت بندر حرکت مي‌کند.

چندي قبل، پادشاه عربستان فرزندش «متعب» را به رياست گارد ملي منصوب کرد. در آن زمان، برخي از تحليل‌گران ابراز داشتند که احتمالا متعب به ولايتعهدي مي‌رسد. در اين صورت، نخستين بار است که سلطنت در سعودي از پدر به پسر منتقل مي‌شود.

تغييرات به وجود آمده  درعربستان بسيار تند و نزديک به جنگ داخلي و تقسيم اين کشور خواهد بود، ولي ترديدي نيست که هرگونه تغيير در عربستان با موانع سخت سياسي و اجتماعي روبروست که همه چيز را با دشواري روبرو مي کند.